مدیریت ریسک (ایزو۳۱۰۰۰/کوزو)

ایزو ۳۱۰۰۰ یک استاندارد بین‌المللی برای مدیریت ریسک است که توسط سازمان بین‌المللی استاندارد(ISO) ایجاد شده‌است. این استاندارد اوّلین بار در سال ۲۰۰۹ منتشر شد و در سال ۲۰۱۸ مورد تجدیدنظر قرار گرفت.



ایزو ۳۱۰۰۰ اصول و دستورالعمل‌های قابل اجرا برای هر سازمانی، صرف‌نظر از اندازه یا بخش را ارائه می‌دهد و به‌عنوان چارچوبی برای سازمان‌ها عمل می‌کند تا شیوه‌های مدیریت ریسک خود را بهبود بخشند و اعتماد ذی‌نفعان را بهبود دهند.


ایزو ۳۱۰۰۰ از چندین جنبه کلیدی با سایر استانداردهای مدیریت ریسک، مانند کوزو، متفاوت است :

• چارچوب گسترده‌ای را برای هر نوع ریسک در بخش‌های مختلف ارائه می‌دهد، در حالی که کوزو بیشتر بر سیستم‌های کنترل داخلی متمرکز است و در وهله اوّل متخصصان حسابداری و حسابرسی را هدف قرار می‌دهد.

• دستورالعمل‌های خود را به سه جزء تقسیم می‌کند : اصول، چارچوب و فرآیند، و آن را به صورتی ساده‌تر بیان می‌کند. کوزو این عناصر را در یک ساختار منسجم ادغام می‌کند که پیاده‌سازی آن می‌تواند پیچیده‌تر باشد.

• ریسک را به عنوان “تأثیر عدم قطعیّت بر اهداف” تعریف می‌کند، که امکان تفسیر گسترده‌تری را فراهم کرده و شامل نتایج مثبت و منفی می‌باشد؛ برخلاف تمرکز محدودتر کوزو که مبتنی‌بر کاهش ریسک است.


هشت اصل ایزو ۳۱۰۰۰ عبارتند از :

۱- مدیریت ریسک باید بخشی از تمام فرآیندهای سازمانی و تصمیم‌گیری باشد.

۲- یک رویکرد سیستماتیک، کارایی و ثبات را افزایش می‌دهد.

۳- فرآیندها باید متناسب با زمینه و اهداف سازمان طراحی شوند.

۴- مشارکت ذینفعان تضمین می‌کند که دانش و دیدگاه‌های مرتبط در نظر گرفته می‌شود.

۵- مدیریت ریسک باید با تغییرات محیط داخلی و خارجی سازگار شود.

۶- تصمیمات باید بر اساس بهترین داده‌های موجود باشد و محدودیّت‌های آن را در نظر گیرد.

۷- تشخیص دهید که رفتارهای انسانی و فرهنگ سازمان بر مدیریت ریسک تأثیر می‌گذارد.

۸- سازمان ها باید به دنبال پیشرفت‌های مداوم در شیوه‌های مدیریت ریسک خود باشند.


ایزو ۳۱۰۰۰ چگونه به نقش عوامل انسانی و فرهنگی در مدیریت ریسک می‌پردازد؟

• تأکید می‌کند که این عناصر به‌طور قابل‌توجّهی بر ادراک ریسک، رفتارها و فرآیندهای تصمیم‌گیری در یک سازمان تأثیر می‌گذارند.

• تشخیص می‌دهد که درک فرهنگ، قابلیّت‌ها و رفتار افراد سازمان برای مدیریت ریسک مؤثر ضروری است.

• با در نظر گرفتن ملاحظات انسانی و فرهنگی، سازمان‌ها می‌توانند ریسک‌های مرتبط با خطای انسانی را بهتر شناسایی کرده و استراتژی‌های کلّی مدیریت ریسک را بهبود بخشند، که نهایتاً منجر به بهبود نتایج و دستیابی به هدف می‌شود.

مدیریت مالی، حسابرسی، مدیریت ریسک، ریسک، ایزو ۳۱۰۰۰، iso 31000

پیمایش به بالا